EU AI Act vanaf 02-08-2026.

Wat is de EU AI Act en waarom raakt hij het mkb?

De EU AI Act (officieel: EU-verordening 2024/1689 over kunstmatige intelligentie) is sinds 2 augustus 2024 van kracht, maar wordt gefaseerd scherpgesteld. Hij reguleert de inzet van AI-systemen in de EU met een risicogebaseerde aanpak: hoogrisicosystemen (bijv. AI in medische diagnose, personeelsselectie, kredietverlening) hebben uitgebreide conformiteitsbeoordelingen nodig. Lager risico (AI in klantcontact, chatbots, voicebots, marketingautomatisering) heeft 'slechts' transparantieverplichtingen nodig, maar die zijn vanaf 2 augustus 2026 streng. Wat veel mkb-eigenaren niet weten: ook als je de AI niet zelf ontwikkelt, maar alleen inzet (het begrip 'deployer' in de verordening), ben je verantwoordelijk voor de verplichtingen in je bedrijf. Wie een AI-telefoonassistent, chatbot of marketing-AI gebruikt, moet de eindgebruikers informeren en de inzet voor de eigen medewerkers documenteren. De verordening geldt EU-breed, ook voor aanbieders uit derde landen (VS, VK, Zwitserland), als ze hun AI-systemen in de EU aanbieden. Wie dus een Amerikaanse tool of een andere derde aanbieder gebruikt, moet controleren of de aanbieder de verplichtingen überhaupt ondersteunt.

De 4 belangrijkste verplichtingen voor het DACH-mkb in 2026

Ten eerste, art. 4 (AI-literacy), al sinds 2 februari 2025 van kracht. Wie AI in het bedrijf inzet, moet een minimale documentatie van de inzetgrenzen en de escalatielogica kunnen tonen. Praktisch: een pdf die beschrijft hoe je AI wordt ingezet, wat die niet mag, wanneer die naar mensen escaleert. Ten tweede, art. 50 (transparantieplicht), vanaf 2 augustus 2026 van kracht. Iedereen die met je AI-systeem interacteert (bellers, chatbezoekers, e-mailcontacten), moet bij het eerste contact daar duidelijk over worden geïnformeerd. Bij voice-agenten betekent dat: de begroeting moet de AI-eigenschap onthullen. Bij chatwidgets: een permanente AI-badge. Bij e-mails: een header-disclaimer. Ten derde, AVG art. 28 (verwerkers), al sinds 2018 verplicht. Bij de inzet van AI van een derde partij moet er een verwerkersovereenkomst zijn die de dataverwerking regelt. Ten vierde, AVG art. 22 (geautomatiseerde besluitvorming), bij juridisch relevante AI-beslissingen moet menselijke escalatie mogelijk zijn. Praktisch betekent dat voor klantenservice-AI: bij klachten, reclamaties en opzeggingen moet de AI-agent naar een mens kunnen escaleren.

• Art. 4 AI-literacy: documentatie van de inzetgrenzen + escalatielogica (sinds 02-02-2025)
• Art. 50 transparantieplicht: disclosure bij het eerste AI-contact (vanaf 02-08-2026)
• AVG art. 28: verwerkersovereenkomst met elke AI-aanbieder
• AVG art. 22: menselijke escalatie bij juridisch relevante beslissingen

Boetes in de EU AI Act, de hoogte in één overzicht

De EU AI Act voorziet in gestaffelde boetes. Overtredingen van de strengste verplichtingen (verboden AI-praktijken volgens art. 5, social scoring, manipulatie, biometrische massasurveillance) kunnen worden bestraft met tot 35 miljoen euro of 7 procent van de wereldwijde jaaromzet, het hoogste van de twee. Overtredingen van verplichtingen voor hoogrisico-AI-systemen: tot 15 miljoen euro of 3 procent. Overtredingen van transparantieverplichtingen (art. 50) en van de meeste andere verplichtingen: tot 15 miljoen euro of 3 procent. Onjuiste of misleidende informatie aan autoriteiten: tot 7,5 miljoen euro of 1 procent. Voor het mkb met een jaaromzet onder 500 miljoen euro worden de geldbedragen bindend (niet het percentage van de omzet). In de praktijk zijn voor de meeste mkb-bedrijven vooral de transparantieplichten volgens art. 50 relevant, en precies die dekt rinqo standaard af.

EU AI Act vs. AVG, waar de verplichtingen overlappen en waar niet

Veel mkb-bedrijven verwarren de EU AI Act en de AVG. In werkelijkheid zijn de twee verordeningen complementair: de AVG reguleert de verwerking van persoonsgegevens (alle data die aan een natuurlijke persoon kan worden gekoppeld), de EU AI Act reguleert de inzet van AI-systemen ongeacht of er persoonsgegevens worden verwerkt. In de context van klantenservice-AI gelden beide tegelijk: de AVG reguleert de omgang met bellergegevens (Hetzner-hosting, LLM-verwerking in de EU, verwerkersovereenkomst, privacymeldingen volgens art. 13 AVG). De EU AI Act reguleert daarnaast de transparantieplicht (art. 50, bellers moeten weten dat ze met een AI praten) en de AI-literacy (art. 4, wie de AI inzet, moet de inzetgrenzen kennen). Praktisch betekent dat voor het DACH-mkb: een AVG-conforme AI-aanbieder is niet automatisch AI-Act-conform. Je hebt beide nodig, AVG + art. 50 + art. 4. rinqo vervult alle drie de verplichtingen in één platform: Hetzner Duitsland (AVG), een standaard-disclosuremelding (art. 50), AI-literacy-sjablonen om aan te passen (art. 4). Bij Amerikaanse aanbieders moet je de AVG-conformiteit apart controleren (Cloud Act-blootstelling, DPF-volatiliteit blijft) en de art. 50-disclosure zelf implementeren (wat technisch vaak helemaal niet mogelijk is).

Hoe rinqo de EU AI Act vervult, concreet en verifieerbaar

rinqo vervult vanaf dag 1 alle EU-AI-Act-verplichtingen voor het DACH-mkb, zonder dat je eigen compliancewerk hoeft te leveren. Ten eerste, art. 50 standaard-disclosure: elke rinqo-AI-agent (telefoon, chat, e-mail) doet bij het eerste contact een duidelijke melding dat het om een AI gaat, de woordkeuze is aanpasbaar aan je merkstem, de disclosure zelf niet uitschakelbaar. Bij voice: 'Hallo, hier is de AI-assistentie van [bedrijf]. U spreekt met een AI, de oproep wordt voor kwaliteitsdoeleinden verwerkt.' Bij chat: een permanente AI-badge in de header + een inkomend-banner. Bij e-mail: een 'Dit antwoord is met AI-ondersteuning opgesteld'-disclaimer in de footer. Ten tweede, art. 4 AI-literacy: sjablonen in het rinqo-dashboard die je aan je specifieke inzetconfiguratie kunt aanpassen, welke AI-modellen worden ingezet, welke data worden verwerkt, welke escalatiedrempels gelden. Je documenteert eenmaal, houdt de documentatie bij configuratiewijzigingen actueel. Ten derde, AVG art. 28: de verwerkersovereenkomst wordt automatisch bij het afsluiten van het contract beschikbaar gesteld, zonder aparte aanvraag. Ten vierde, AVG art. 13: privacymeldingen worden in de voice-agent automatisch aan het begin van het gesprek aangekondigd. Ten vijfde, EU-hosting: Hetzner Falkenstein en Nürnberg als hostinglocatie, AI-modellen met contractueel gegarandeerde gegevensverwerking in de EU (EU Data Boundary, geen training op klantdata; sub-verwerkers worden op /security transparant uitgewezen), EU-dataresidentie voor je klantgegevens.

De AI-verordening eenvoudig uitgelegd

De AI-verordening (EU) 2024/1689 is de Europese AI-wet. Ze regelt onder welke voorwaarden bedrijven kunstmatige intelligentie mogen inzetten. Zoek je op ‘AI-verordening’, ‘EU-AI-verordening’, ‘AI-wet’ of ‘AI Act’, dan gaat het steeds om dezelfde wet. De Engelse naam is EU AI Act, de officiële Nederlandse titel is verordening betreffende artificiële intelligentie. De verordening deelt AI-systemen in naar risico: verboden praktijken zijn niet toegestaan, hoogrisicosystemen vragen uitgebreide documentatie, AI in het klantcontact valt onder transparantieverplichtingen. Voor de meeste mkb-bedrijven zijn twee artikelen relevant. Art. 4 vereist sinds 02.02.2025 gedocumenteerde AI-geletterdheid in het bedrijf: wie zet AI waarvoor in, waar liggen de grenzen, wanneer neemt een mens het over. Art. 50 vereist vanaf 02.08.2026 dat AI in het klantcontact als zodanig kenbaar wordt gemaakt. Belangrijk: de verplichtingen gelden ook als je AI alleen gebruikt en niet zelf ontwikkelt. De verordening noemt die rol ‘gebruiksverantwoordelijke’, in het Engels ‘deployer’. Een AI-telefoonassistent, een chatwidget of een e-mailagent vallen eronder. rinqo neemt het technische deel voor zijn rekening. De telefoon-, chat- en e-mailagent maken zich in het klantcontact standaard als AI kenbaar. De formulering kun je aanpassen, uitschakelen kan niet. De setup duurt ongeveer 10 minuten, de agenten werken in 17 talen.

Transparantieverplichting voor AI: wat Art. 50 concreet vereist

De transparantieverplichting betekent: wie met een AI communiceert, moet dat duidelijk te weten komen. Dat staat in Art. 50 van de AI-verordening 2024/1689, bindend vanaf 02.08.2026. Wie valt eronder? Elk bedrijf dat AI in het klantcontact inzet, ongeacht omvang en branche. Er is geen mkb-uitzondering en geen ondergrens in aantal medewerkers. Wat vereist de verplichting concreet? Aan de telefoon een melding aan het begin van het gesprek die de AI benoemt. In de chat een zichtbare vermelding dat een AI-agent antwoordt. Bij e-mails een vermelding dat het antwoord met AI-ondersteuning is opgesteld. De informatie hoort bij het eerste contact, niet ergens in de kleine lettertjes. Wat gebeurt er bij overtredingen? Boetes tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet, afhankelijk van welk bedrag hoger is. Hoe lost rinqo dit op? In elk klantkanaal (telefoon, chat, e-mail) staat de AI-vermelding standaard actief. De formulering kun je aanpassen aan je merk, bijvoorbeeld de begroeting en de toon. Uitschakelen kan niet, dat is een bewuste ontwerpkeuze. Daarmee is de transparantieverplichting van Art. 50 vanaf het eerste telefoontje technisch afgedekt, zonder eigen juridische inrichting. Aanvullend ligt de verwerkersovereenkomst volgens Art. 28 AVG bij het sluiten van het contract klaar.

AI met een hoog risico: geldt dat voor mijn bedrijf?

Klantenservice-agenten zijn in de regel geen AI met een hoog risico. Bijlage III van de AI-verordening somt de hoogrisicodomeinen op, en gewoon klantcontact hoort daar niet bij. Hoog risico zou bijvoorbeeld zijn: AI die sollicitanten selecteert of medewerkers beoordeelt. AI die over kredietwaardigheid beslist. AI die kritieke infrastructuur zoals stroom- of waternetten aanstuurt. Zulke systemen vereisen conformiteitsbeoordelingen, risicobeheer en gedocumenteerd menselijk toezicht. Een AI-agent die telefoontjes aanneemt, vragen beantwoordt, afspraken inplant en complexe gevallen doorgeeft aan mensen, valt niet in die categorieën. Voor die agent gelden de transparantieverplichtingen van Art. 50, niet de hoogrisico-eisen. Precies zo zijn de rinqo-agenten gebouwd: ze beantwoorden, sorteren en escaleren. Ze nemen geen beslissingen over werk, krediet of andere domeinen uit bijlage III. Twee eerlijke kanttekeningen. Ten eerste: de classificatie hangt af van het concrete gebruik, niet van de productnaam. Wie dezelfde agent inzet voor personeelsselectie of kredietbeslissingen, komt wel in het hoogrisicodomein terecht. Ten tweede: deze pagina biedt houvast, geen juridisch advies. Bij twijfelgevallen laat je de inzet juridisch toetsen. Voor het gangbare gebruik, klantvragen via telefoon, chat en e-mail, blijft het overzichtelijk: de vermelding volgens Art. 50 volstaat, en die staat bij rinqo standaard aan.

AI-verordening samengevat: tijdlijn en verplichtingen 2026

Voor het mkb tellen twee data: Art. 4 geldt sinds 02.02.2025, Art. 50 geldt vanaf 02.08.2026. Dat is de kortste eerlijke samenvatting van de AI-verordening 2024/1689. Sinds 02.02.2025 moet je documenteren hoe AI in je bedrijf wordt ingezet: gebruiksgrenzen, verwerkte gegevens, escalatieregels (Art. 4, AI-geletterdheid). Vanaf 02.08.2026 moet elke AI in het klantcontact als zodanig kenbaar zijn (Art. 50, transparantie). Overtredingen kosten tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet. Wat je nu concreet doet: ten eerste, breng alle AI-tools in kaart die bij jou in het klantcontact draaien. Ten tweede, stel de documentatie voor Art. 4 op, rinqo levert daarvoor sjablonen. Ten derde, controleer per tool of de vermelding volgens Art. 50 actief is. Ten vierde, controleer of er een verwerkersovereenkomst volgens Art. 28 AVG ligt. Met rinqo zijn punt drie en vier vanaf dag 1 geregeld: vermelding standaard actief in elk klantkanaal (telefoon, chat, e-mail), verwerkersovereenkomst bij het sluiten van het contract. De hosting staat in Duitsland bij Hetzner (Falkenstein en Neurenberg, ISO 27001:2022). De taalmodellen draaien met contractueel gegarandeerde verwerking binnen de EU Data Boundary, zonder training op jouw klantgegevens. Qua prijs begin je vanaf 99 euro per maand exclusief btw.

• 02.02.2025: Art. 4 AI-geletterdheid geldt, documentatieplicht voor elk bedrijf dat AI inzet
• 02.08.2026: Art. 50 transparantieverplichting voor AI in het klantcontact
• Boetekader: tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet, het hoogste bedrag telt
• Nu doen: AI-tools inventariseren, documentatie voor Art. 4 opstellen, vermelding en verwerkersovereenkomst controleren